De Predikherenkerk 0

ontwerpopdracht

De transformatie van de barokke Predikherenkerk vormt het sluitstuk van de restauratie van het Predikherenklooster in Mechelen. Na het succes van de stadsbibliotheek kreeg de kerk in 2024 een herbestemming als culturele hub: een multifunctionele ruimte met technische voorzieningen voor voorstellingen, lezingen en concerten, waarbij de ruimtelijkheid van de kerk ervaarbaar blijft. De kerk (ca. 1720) was oorspronkelijk een wit gepleisterde basiliek. Na de ontwijding in 1790 werd ze gebruikt als wapenarsenaal en stal en veranderde daarna in een indrukwekkende ruïne. Zowel het exterieur als interieur werd zorgvuldig gerestaureerd met behoud van het ruïneuze karakter en zichtbare tijdslagen. In het interieur werd een laag, U-vormig balkon met foyer, tribune, expo- en barruimte toegevoegd.

uitdagingen en antwoorden

De belangrijkste uitdaging lag in het behoud van de ruimtelijkheid van de kerk met de toevoeging van een veelzijdige programmering. Ruimtelijke interventies zoals het royale tochtportaal, de beeldbepalende balustrade van het balkon en het nieuwe koorhek zijn ontworpen met respect voor de oorspronkelijke architectuur en betekenis van de kerk. Technische faciliteiten zoals toiletten, een hoogspanningscabine en boekenmagazijnen zijn elegant en vanzelfsprekend in de ruimte geïntegreerd, onder het toegevoegde balkon. Voorzieningen voor ventilatie en akoestiek zijn opgenomen in de balustrade, waardoor de gewelven vrij konden worden gehouden van technieken. De aangename ruimteakoestiek is geschikt voor gevarieerde voorstellingen wordt inmiddels door musici en theatermakers zeer gewaardeerd.

In hoeverre is het een klimaatbestendig project in de brede betekenis van het woord?

Het project is duurzaam door een zorgvuldige balans tussen behoud, hergebruik, toekomstbestendige toevoegingen en technische installaties zoals PV panelen en WKO. De militaire kasseien zijn verzaagd en zorgen met de vlakke zijde naar boven voor integrale toegankelijkheid met behoud van de oorspronkelijke sfeer. Nieuwe interventies zijn in nauw overleg met Dienst Erfgoed reversibel ontworpen, met houten invulelementen, verwijzend naar het kerkelijke verleden. Nieuwe ingrepen, sociale programmering en een sfeervolle inrichting maken het gebouw tot een veelzijdige openbare huiskamer. Flexibele toevoegingen, zoals een inschuifbare tribune en theatertechniek, ondersteunen uiteenlopende activiteiten. Na jaren van leegstand wordt het gebouw intensief gebruikt en breed gedragen door de stad.

motivatie

Het project toont aan dat eigentijds gebruik met veelvuldige technische eisen op subtiele wijze in een historische ruimte kan worden geïntegreerd waarbij duurzaam, natuurlijk materiaalgebruik het beeld bepaalt. De Predikherenkerk vormt het hoogtepunt van de restauratie ven herbestemming van het Predikherenklooster waarbij alle restauratietechnische en esthetische principes opnieuw zijn toegepast, zoals het zichtbare behoud van tijdslagen en littekens en de zorgvuldige integratie van een sfeervol interieur. De monumentale schaal van de kerk voegt hierbij een extra dimensie toe aan de karakteristieke aanpak van het kleinschaligere klooster. De laatste bouwfase vormt hierdoor een passend sluitstuk van het hooggewaardeerde, met verschillende architectuur- en erfgoedprijzen bekroonde project.