“Brandveiligheid is een geïntegreerde ontwerpdiscipline, geen checklist”

Steven Paulussen komt als zaakvoerder van Paulussen Houthandel dagelijks in contact met de complexe vragen rond brandveiligheid. Hij pleit voor een benadering die verder gaat dan het louter verzamelen van attesten. “Wetgeving legt de minimale grens vast. Ontwerpintelligentie begint waar je verder kijkt dan die minimumregels. Regelgeving kan immers nooit alle materialen, verouderingsprocessen en reële brandscenario’s volledig voorspellen.” Volgens hem wordt brandveiligheid nog te vaak benaderd als een administratieve checklist, terwijl het een systeemdiscipline is die start bij de materiaalkeuze en eindigt bij de evacuatiestrategie.

De illusie van de brandklasse

Een centraal thema tijdens het webinar is de betrouwbaarheid van classificaties doorheen de jaren. Steven verwijst naar een case in Uppsland-Bro in Zweden, waar een houten gevel met een brandreactieklasse B na slechts drie jaar was teruggevallen naar klasse D of zelfs E.

“Echte ontwerpintelligentie betekent dat je verder kijkt dan een classificatie op papier en vragen stelt zoals: blijft deze prestatie ook overeind na verwering, onderhoud en gebruik? Is de testmethode representatief voor de toepassing?” aldus Steven. Volgens hem is een brandklasse geen statisch gegeven dat automatisch de veiligheid van het volledige gebouw garandeert. “Een brandklasse zegt enkel iets over het gedrag van een product onder specifieke testcondities, maar in een gebouw werkt brandveiligheid op systeemniveau. Detaillering, ventilatiespouwen, aansluitingen, compartimentering en onderhoud spelen minstens evenveel mee.”

Intrinsieke prestatie

Materiaalkeuze speelt hierin een fundamentele rol omdat materialen zich fysisch en chemisch anders gedragen in brand. Steven benadrukt dat een classificatie dit gedrag slechts gedeeltelijk weergeeft. “Wat vaak te weinig besproken wordt, is het verschil tussen intrinsieke brandprestaties van een materiaal en geïnduceerde prestaties door coatings of chemische behandelingen.”

“Materialen met een intrinsiek stabiel gedrag behouden hun eigenschappen meestal ook wanneer ze verweren of verouderen. Bij oplossingen die afhankelijk zijn van additieven kan die prestatie tijdelijk of contextafhankelijk zijn”, verklaart Paulussen. Volgens hem moet je brandveiligheid eigenlijk behandelen als een prestatie over de volledige levensduur van een gebouw, niet als iets wat enkel bij oplevering wordt aangetoond.

Regelgeving loopt achter

Net als bij andere innovaties in de bouw loopt de normering vaak achter op de praktijk omdat ze reactief is. Steven vergelijkt de normering met een dopingjager in de sport. Regels worden meestal pas aangepast nadat er aanwijzingen zijn dat de realiteit niet meer overeenkomt met de theorie. Een concreet voorbeeld is de Europese norm EN 16755 voor de duurzaamheid van brandvertragende behandelingen in hout.

“Normen geven een momentopname van kennis. Wanneer praktijkervaring nieuwe inzichten oplevert, moet de normering opnieuw worden aangepast. Vooral bij brandvertragende behandelingen in buitentoepassingen zien we dat prestaties in de praktijk niet altijd standhouden onder realistische omstandigheden.”

Evolutie naar grootschalige testen

Richting 2030 en 2050 verwacht Steven een verschuiving waarbij we meer grootschalige testen zullen zien. Kleine reactietesten blijven belangrijk, maar kunnen niet alle interacties in een gevel voorspellen. “Wat vandaag wordt beoordeeld via productclassificaties, zal steeds vaker bekeken worden op het niveau van het volledige gevel- of bouwsysteem. Oplossingen die afhankelijk zijn van tijdelijke of degraderende prestaties zullen het moeilijker krijgen.”

Expertenpanel

Tijdens het gesprek op 5 mei delen de diverse experts hun expertise over brandveiligheid en de complexiteit ervan. Het panel onderzoekt de samenhang tussen materiaalkeuze, detaillering en de werkelijke prestaties op de werf om zo de brug te slaan naar de dagelijkse praktijk van bouwprofessionals.

Wil je meer weten over de toekomst van brandveiligheid en de evolutie naar systeemgericht ontwerpen? Registreer je dan nu voor het gratis webinar op 5 mei.