Paulussen koppelt akoestische prestaties aan modulair houtgebruik met Forestlines® Acoustic

Maar achter het systeem schuilt ook een bredere visie op houtgebruik. In plaats van telkens terug te grijpen naar een beperkt aantal vertrouwde houtsoorten, wil Paulussen de eigenschappen van elke soort koppelen aan de toepassing waarvoor ze het meest geschikt is. Zo moet Forestlines^® Acoustic meer ruimte creëren voor lokaal hout en Lesser Known Timber Species (LKTS).

Akoestiek en brandveiligheid verzoenen

Aan de basis van Forestlines^® Acoustic ligt een technisch spanningsveld. Een goede akoestische werking vraagt doorgaans om een voldoende open structuur waarin geluidsgolven kunnen worden geabsorbeerd. Vanuit brandtechnisch oogpunt kan die openheid net een bijkomende uitdaging vormen. Paulussen ging daarom op zoek naar een systeem waarin beide vereisten met elkaar kunnen worden verzoend.

Het resultaat bouwt voort op de principes van het bestaande Forestlines^®-systeem. Hout, aluminium en akoestisch absorberend materiaal krijgen elk een specifieke functie binnen de opbouw. Tegelijk bleef het uitgangspunt om de vereiste prestaties waar mogelijk te bereiken zonder automatisch terug te grijpen naar een brandvertragende behandeling van het hout.

Niet één houtsoort voor alles

Tijdens het ontwikkelingsproces kwam ook de materiaalkeuze nadrukkelijker in beeld. Van houtsoorten voor bouwtoepassingen wordt immers veel verwacht: ze moeten voldoende duurzaam en stabiel zijn, goed verouderen, technisch geschikt zijn voor hun omgeving en beantwoorden aan eisen rond brandgedrag, beschikbaarheid, herkomst en esthetiek.

Volgens Paulussen is het weinig zinvol om één houtsoort te zoeken die op al die vlakken en voor iedere toepassing optimaal presteert. Het bedrijf draait de redenering daarom om: niet welke houtsoort kan alles, maar welke houtsoort past het best bij een specifieke toepassing?

"Dat lijkt een kleine nuance, maar het verandert de manier waarop je naar hout kijkt fundamenteel. Een houtsoort die minder geschikt is voor een volledig aan regen, zon en wind blootgestelde gevel, kan perfect functioneren onder een balkon, galerij of luifel. Een lokale houtsoort die biologisch onvoldoende duurzaam is voor een zwaar geëxposeerde buitentoepassing, kan in een beschutte toepassing juist bijzonder interessant worden", aldus Steven Paulussen.

Brandgedrag, biologische duurzaamheid, stabiliteit, blootstelling, beschikbaarheid en herkomst worden zo parameters om de houtkeuze per project te bepalen.

Meer mogelijkheden voor lokaal hout

Die benadering sluit aan bij de Green Deal Lokaal Hout, waarbinnen Forestlines^® Acoustic mede werd ontwikkeld. Paulussen wil daarbij niet vertrekken vanuit één lokale houtsoort die voor zoveel mogelijk toepassingen geschikt moet worden gemaakt. Het uitgangspunt is eerder om te kijken naar het hout dat lokaal beschikbaar is en vervolgens te onderzoeken voor welke toepassingen het geschikt is.

Soorten als beuk, populier en Amerikaanse eik komen daarbij in beeld, maar het onderzoek hoeft zich daar volgens het bedrijf niet toe te beperken. Via de kennis en contacten die beschikbaar zijn binnen de Green Deal wil Paulussen nagaan welke andere lokaal beschikbare soorten potentieel hebben voor specifieke bouwtoepassingen.

Daarmee wordt de klassieke vraag deels omgekeerd. "In plaats van het bos te vragen om vooral de houtsoorten te leveren die de bouwsector al kent, kunnen we ook de omgekeerde beweging maken: kijken welke hoogwaardige toepassingen passen bij het hout dat lokaal beschikbaar is", zegt Steven.

Ook minder bekende houtsoorten in beeld

Lokaal hout is echter niet voor iedere situatie vanzelfsprekend de beste keuze. Zeker wanneer een hoge brandreactieprestatie vereist is, beschikken lokale houtsoorten niet noodzakelijk over de juiste eigenschappen om aan de gestelde eisen te beantwoorden.

Daarom kijkt Paulussen met Forestlines^® Acoustic ook naar Lesser Known Timber Species. Binnen die brede groep van minder commercieel gebruikte houtsoorten kunnen soorten voorkomen waarvan de eigenschappen goed aansluiten bij specifieke technische eisen, maar die vandaag nog weinig worden toegepast in de bouw.

Ook hier speelt de mate van blootstelling een belangrijke rol. Een houten plafond onder een balkon of luifel krijgt bijvoorbeeld heel andere belastingen te verwerken dan een volledig geëxposeerde gevel. Door zulke verschillen nadrukkelijk mee te nemen in de materiaalkeuze, kunnen houtsoorten in beeld komen die voor de ene toepassing minder geschikt zijn, maar voor de andere wel potentieel hebben.

Brandprestaties met zo weinig mogelijk behandeling

Naast een bredere inzetbaarheid van houtsoorten vormt ook materiaalzuiverheid een belangrijk uitgangspunt. Paulussen wil de vereiste brandprestatie waar technisch mogelijk realiseren vanuit de eigenschappen van de houtsoort en de opbouw van het systeem, zonder het hout onnodig brandvertragend te behandelen.

Daarbij kijkt het bedrijf niet alleen naar de prestaties op het moment van plaatsing, maar ook naar de volledige gebruiksduur. Bij behandelde houtproducten kunnen factoren als vocht, veroudering, uitloging en onderhoud immers een rol spelen. Wanneer een bepaalde prestatie vanuit de intrinsieke eigenschappen van het hout en het systeem kan worden gerealiseerd, vermindert de afhankelijkheid van dergelijke behandelingen.

Het zo zuiver mogelijk houden van het hout sluit bovendien aan bij de circulaire ambities van het systeem. Hoe minder materialen onomkeerbaar worden behandeld of met elkaar verbonden, hoe groter de mogelijkheden voor onderhoud, vervanging en een volgende gebruiksfase.

Modulair en losmaakbaar ontworpen

Die gedachte vertaalt zich ook in de constructieve opbouw van Forestlines^® Acoustic. De houten delen, aluminium componenten en akoestisch absorberende materialen vormen samen één systeem, maar zijn ontworpen om opnieuw van elkaar te kunnen worden gescheiden.

De losmaakbaarheid moet het mogelijk maken om afzonderlijke onderdelen te onderhouden of te vervangen zonder het volledige systeem af te schrijven. Aan het einde van een eerste gebruiksfase kunnen de verschillende materiaalstromen bovendien opnieuw afzonderlijk worden ingezet of verwerkt.

"Circulariteit gaat voor ons daarom verder dan alleen de keuze voor het potentieel van een hernieuwbare grondstof. Circulariteit begint ook bij de manier waarop je een product ontwerpt", vertelt Steven.

Van vast product naar flexibel platform

De modulaire opbouw betekent ten slotte dat Forestlines^® Acoustic niet noodzakelijk gekoppeld is aan één houtsoort of materiaalcombinatie. Welke houtsoort wordt toegepast, kan variëren naargelang de technische eisen en ambities van een project.

Daarmee ziet Paulussen Forestlines^® Acoustic niet alleen als een nieuw product, maar ook als een platform voor een meer gedifferentieerd gebruik van hout. Want achter de ontwikkeling schuilt uiteindelijk een eenvoudig principe: hout is geen uniform bouwmateriaal, maar een verzamelnaam voor duizenden soorten met uiteenlopende eigenschappen. Door die verschillen als ontwerpparameter te benaderen, kunnen volgens Paulussen meer houtsoorten een hoogwaardige toepassing krijgen.

De juiste houtsoort voor de juiste toepassing vormt zo de rode draad: lokaal waar het kan, minder bekende houtsoorten waar hun specifieke eigenschappen een meerwaarde bieden, en telkens afgestemd op de technische en architecturale eisen van het project.