Moyaert Van Buyten Architecten vernieuwt Sint-Jan Berchmanscollege in Brussel met opvallende stalen gevelstructuur

Voor de architecten lag de uitdaging in het vinden van een evenwicht tussen behoud en vernieuwing. Op de eerste verdieping werden onder meer een nieuwe eetzaal, keuken en lerarenlokaal ingericht. De klaslokalen die hiervoor plaatsmaakten, werden gecompenseerd door vier nieuwe klassen bovenop het bestaande gebouw. Deze uitbreiding werd uitgevoerd als een lichte houten structuur en volgt de rationele opbouw van het oorspronkelijke schoolgebouw.

Pedagogische daktuin

De resterende ruimte op het dak werd ingericht als pedagogische daktuin, waar buiten les kan worden gegeven en leerlingen een rustige groene plek vinden midden in de Brusselse binnenstad. Naast deze uitbreiding werd het gebouw tot op de bestaande structuur gestript en werden de klaslokalen volledig vernieuwd. Niveauverschillen werden weggewerkt en met een nieuwe lift en een passerelle naar de kleuterschool wordt de volledige schoolsite integraal toegankelijk. Tussendeuren tussen de klaslokalen maken het bovendien mogelijk om telkens twee klassen met elkaar te verbinden, waardoor de school haar lokalen flexibeler kan inzetten voor veranderende onderwijsvormen.

Lichte stalen gevelstructuur

Het meest zichtbare element van de renovatie is de witte stalen roostering voor de bestaande voorgevel. Deze structuur vormt de borstwering van de daktuin, zorgt voor zonwering van de achterliggende klaslokalen en geeft het gebouw een nieuw uitzicht. De ingreep werd in samenspraak met de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen uitgewerkt en is bewust licht en transparant gehouden. Hierdoor blijft de oorspronkelijke gevel van Pepermans erachter goed leesbaar. Zo worden oud en nieuw niet tegenover elkaar geplaatst, maar vormen ze samen een nieuw geheel.

Doordachte interieurinrichting

In het interieur wordt dezelfde terughoudende ontwerpstrategie doorgetrokken, waarbij de bestaande betonstructuur op verschillende plaatsen zichtbaar blijft als een robuust kader. Binnen deze structuur is het maatmeubilair niet behandeld als een losse inrichting, maar als een integraal onderdeel van de architectuur. Langs de circulatieruimtes worden kasten, open nissen, zit- en opbergelementen samengebracht in doorlopende houten meubelwanden die de gangen een duidelijke ritmiek geven en transformeren tot bruikbare verblijfsplekken. Het warme hout vormt daarbij een bewust contrast met de betonstructuur en de uitgesproken kleuraccenten van vloeren en deuren. Daarenboven vervullen deze elementen een belangrijke rol in de akoestische kwaliteit door de verwerking van geluidsabsorberende materialen in het meubilair.

Maximale daglichtinval

Daglicht speelt een even belangrijke rol in de beleving doordat de bestaande grote raamopeningen maximaal worden benut om het licht diep in de klaslokalen te laten doordringen. Door transparantie en openheid tussen verschillende zones ontstaat een interieur dat ondanks de diepte van het bestaande bouwvolume helder en leesbaar blijft. Ook in het nieuwe maatmeubilair worden grote raampartijen verwerkt, zodat er voldoende natuurlijk licht tot in de centrale hal binnendringt. Aan de straatzijde filtert de stalen tweede huid het directe zonlicht en beperkt ze oververhitting, zonder de klassen van hun relatie met de stad af te sluiten.

Vernieuwde technieken

Ook de technieken werden volledig vernieuwd met nieuwe ventilatie en vloerverwarming voor een verhoogd comfort. De installatie is bovendien voorbereid op een toekomstige omschakeling naar hernieuwbare warmteopwekking. Het project werd gerealiseerd voor Ignatius Scholen in beweging vzw, met ondersteuning van AGION en VGC. Moyaert Van Buyten Architecten werkte hiervoor samen met Studiebureel Kennis, Slock stabiliteit, Struktuur en aannemer TM Floré – Van Poppel.