Christophe Lambrechts (Atelier d’Architecture de Genval): “Prefabricatie hoeft architectuur niet in de weg te staan”
Business Garden Brussels in Machelen is voor Atelier d’Architecture de Genval veel meer dan een klassiek kantoorproject. De nieuwe campus van ontwikkelaar Vastint combineert een doorgedreven prefabstrategie met hoge ambities op het vlak van flexibiliteit, duurzaamheid en gebruikerscomfort. Voor architect Christophe Lambrechts vormt het project tegelijk een illustratie van hoe de bouwsector vandaag fundamenteel verandert. “We moeten gebouwen ontwerpen die veel langer meegaan en zich kunnen aanpassen aan toekomstige noden”, zegt hij. “Dat is vandaag een van de belangrijkste uitdagingen voor architecten.”
Het project bestaat uit twee grote kantoorvolumes met ondergrondse parking, landschapsaanleg en uitgebreide voorzieningen voor werknemers. Opvallend daarbij is de verregaande prefabaanpak van de bovengrondse structuur en gevels. “De opdrachtgever wilde de werftijd maximaal beperken”, vertelt Christophe Lambrechts. “Daarom hebben we de prefabricatie zo ver mogelijk doorgedreven, tot zelfs de integratie van de ramen in de gevelelementen toe.”
Een kantoorgebouw ontworpen voor flexibiliteit
Volgens Lambrechts vertrekt het volledige ontwerp vanuit maximale aanpasbaarheid op lange termijn. De gebouwen kregen grote kolomvrije overspanningen en modulaire gevelstructuren, zodat kantoorvloeren later eenvoudig heringericht kunnen worden. “We overspannen zestien meter van gevel tot gevel zonder tussenkolommen”, legt hij uit. “Daardoor kunnen toekomstige huurders hun ruimtes volledig vrij indelen.”
Ook de plafondhoogte speelt daarin een belangrijke rol. Waar klassieke kantoorprojecten vaak werken met lagere verdiepingshoogtes, koos Vastint bewust voor drie meter vrije hoogte. “Dat geeft een veel ruimtelijker gevoel”, zegt Lambrechts. “Maar het zorgt er tegelijk ook voor dat het gebouw later makkelijker aangepast kan worden aan andere functies of nieuwe technische eisen.”
Prefabricatie als totaalconcept
Bij Business Garden Brussels werden structuur, isolatie, buitenafwerking en schrijnwerk samengebracht in één geïntegreerd prefab systeem. De gevelelementen worden volledig in de fabriek voorbereid en vervolgens als afgewerkte bouwdelen naar de werf gebracht. “De opdrachtgever heeft die logica echt tot het uiterste doorgeduwd”, vertelt Lambrechts. “Het idee was om de elementen bijna als LEGO-blokken op de werf te assembleren.”
Die aanpak heeft volgens hem grote voordelen op het vlak van snelheid, veiligheid en kwaliteit. Omdat een groot deel van het werk in gecontroleerde atelieromstandigheden gebeurt, vermindert niet alleen de werftijd, maar ook het risico op uitvoeringsfouten. “De elementen worden voorbereid in optimale omstandigheden, beschermd tegen weer en wind”, zegt hij. “Daardoor kan de montage op de werf bijzonder snel verlopen.”
Architecturale kwaliteit binnen een repetitief systeem
Toch betekende die sterke rationalisering niet dat de architecturale expressie verdween. Net binnen de repetitie van de prefabstructuur zocht Atelier d’Architecture de Genval naar manieren om de gevels karakter en verfijning te geven. “Prefabricatie brengt natuurlijk beperkingen met zich mee”, zegt Lambrechts. “Maar dat betekent niet dat architectuur daardoor automatisch monotoon wordt.”
Voor de gevels werd gewerkt met architectonisch beton waarin verschillende texturen gecombineerd worden. Gladde gepolijste vlakken worden afgewisseld met matte gezandstraalde delen rond de raamopeningen, waardoor subtiele schaduw- en reflectie-effecten ontstaan. “We spelen eigenlijk met een dualiteit tussen glanzende en ruwe oppervlakken”, legt hij uit. “Zo krijgt elk element toch een zekere rijkdom en verfijning.”
Een nieuwe generatie kantoorcampussen
Volgens Lambrechts veranderen ook de verwachtingen rond kantoorarchitectuur vandaag fundamenteel. Gebruikers verwachten meer comfort, meer welzijn en meer flexibiliteit dan vroeger, waardoor klassieke kantoorparken steeds moeilijker verhuurd raken. “Toekomstige huurders zijn vandaag bijzonder veeleisend”, zegt hij. “Alleen gebouwen met een echt hoog kwaliteitsniveau zullen op termijn nog aantrekkelijk blijven.”
Daarom investeert Business Garden Brussels sterk in voorzieningen en gebruikskwaliteit. Naast kantoorruimte omvat de campus onder meer een landschapspark met zwembad, sportvelden, petanquebanen, horeca en ontspanningszones. “De opdrachtgever wilde het welzijn op het werk echt maximaliseren”, vertelt Lambrechts. “Het project moest veel meer worden dan alleen een plek waar mensen achter hun bureau zitten.”
Duurzaamheid voorbij de regelgeving
Ook duurzaamheid wordt volgens Lambrechts steeds meer een integraal onderdeel van architectuur, en niet langer louter een kwestie van regelgeving. Business Garden Brussels mikt op hoge WELL- en BREEAM-scores en investeert sterk in isolatie, warmtepompen en materiaalkeuzes met een lagere milieu-impact. “Vandaag volstaat het niet meer om gewoon aan de normen te voldoen”, zegt hij. “Je moet eigenlijk al verder denken dan de huidige regelgeving.”
Binnen het project werd onder meer gewerkt met een CO₂-arm beton van Holcim en met minerale wol in plaats van petroleumgebaseerde isolatiematerialen. Voor Lambrechts maakt dat deel uit van een bredere evolutie binnen de sector. “Materialen zijn niet oneindig beschikbaar”, besluit hij. “We zullen slimmer moeten bouwen, meer moeten hergebruiken en gebouwen ontwerpen die veel langer meegaan dan vandaag vaak het geval is.”