Posthofbrug: een flexibel kantoorgebouw waar daglicht, akoestiek en mobiliteit elkaar versterken

Achter de opvallende verschijningsvorm schuilt een ontwerp dat sterk gestuurd werd door ambities rond flexibiliteit, daglicht en gebruikerscomfort. Die uitgangspunten bepaalden niet alleen de architectuur van het gebouw, maar ook de technische keuzes. Zo maken onder meer de plafondeilanden van OWA deel uit van een geïntegreerde aanpak die mee bijdroeg aan het behalen van een BREEAM Outstanding-certificaat.

Een gebouw voor een veranderende stadsomgeving

Het project bevindt zich op een voormalige parkeerlocatie van Infrabel, vlak naast het station van Berchem. Dit gebied is in volle transformatie en ontwikkelt zich dankzij de uitstekende verbindingen tot een multimodale hub waar werken, mobiliteit en publieke functies samenkomen.

De oorspronkelijke parkeerfunctie werd ondergebracht in vier ondergrondse niveaus, waardoor bovengronds ruimte vrijkwam voor een gemengd programma. Die keuze bracht ook aanzienlijke technische uitdagingen met zich mee. Voor de realisatie van de ondergrondse niveaus moest vlak naast actieve spoorinfrastructuur een diepe bouwput worden uitgegraven. Bovendien bevinden zich langs het perceel belangrijke waterleidingen en datakabels voor de stad Antwerpen. Tijdens de werken werden de treinsporen daarom dagelijks gecontroleerd en ingemeten om eventuele bewegingen tijdig op te sporen. Ook de werforganisatie werd beïnvloed door de nabijheid van het spoor en de beperkingen die golden voor bouwkranen in relatie tot zowel het treinverkeer als de vliegroutes van de luchthaven van Deurne.

Rondom het gebouw werd extra publieke ruimte gecreëerd door het volume bewust terug te plaatsen ten opzichte van de perceelgrens. “Zo ontstaat meer ademruimte binnen een complexe stedelijke context en blijft tegelijk flexibiliteit behouden voor toekomstige ontwikkelingen aan het stationsgebied”, licht architect Stefan Devillé toe.

De robuuste betonnen plint sluit aan op de omliggende infrastructuur en opent zich aan de noordzijde in een overdekte ruimte van dubbele hoogte. Op het gelijkvloers werd plaats voorzien voor publiek toegankelijke functies, terwijl de eerste verdieping rechtstreeks aansluit op de fietsroute langs de spoorwegberm en een geïntegreerde fietsenstalling.

Flexibiliteit als duurzame strategie

Vanaf het begin lag de ambitie vast om een gebouw te ontwerpen dat zich eenvoudig kan aanpassen aan toekomstige gebruikers en veranderende werkvormen. Die flexibiliteit werd beschouwd als een essentieel onderdeel van de duurzaamheidsstrategie.

De zes kantoorverdiepingen zijn georganiseerd rond een centrale circulatiekern, met open vloerplaten en vloer-tot-plafondbeglazing langs de gevels. “Het modulaire gevelritme van 1,35 meter maakt het mogelijk om de ruimtes later eenvoudig op te delen in kleinere units zonder ingrijpende structurele aanpassingen”, vult Stefan aan.

Ook de plafondopbouw werd vanuit die gedachte ontworpen. In plaats van een klassiek doorlopend verlaagd plafond werd gekozen voor akoestische plafondeilanden. Daardoor kunnen toekomstige scheidingswanden tussen de eilanden worden geplaatst zonder grote verbouwingswerken.

Voor de plafondeilanden viel de keuze op Selecta Plus van OWA. “Deze oplossing voldeed niet alleen aan de vooropgestelde akoestische prestaties, maar ondersteunde ook de flexibiliteit van de kantoorvloeren en beschikte over de nodige documentatie voor het BREEAM-traject”, zegt Stefan.

Daglicht en akoestiek als kwaliteitsfactoren

Naast flexibiliteit vormden daglicht en akoestisch comfort belangrijke ontwerpcriteria. Om de daglichttoetreding te maximaliseren werd de draagstructuur loodrecht op de gevel geplaatst. Door randbalken te vermijden kan het natuurlijke licht dieper in de kantoorvloeren doordringen. “Onze eisen naar lichtinval, flexibiliteit en akoestiek waren bijzonder hoog”, aldus Stefan. “Door de structuur zorgvuldig te organiseren konden we de volledige hoogte van de beglazing benutten en het daglicht maximaal laten doorwerken in het gebouw.”

Ook de plafondeilanden spelen daarin een rol. Ze werden bewust teruggetrokken ten opzichte van de gevel zodat de lichtinval maximaal behouden blijft. Hun lichte afwerking verhoogt bovendien de reflectie van het natuurlijke licht en draagt bij aan een heldere werkomgeving.

Voor de akoestische prestaties werkte het ontwerpteam samen met gespecialiseerde adviseurs. Omdat de eilanden vrij onder het plafond hangen, absorberen ze geluid zowel aan de onder- als aan de bovenzijde. Tegelijk blijft de volledige verdiepingshoogte zichtbaar, wat de ruimtelijke beleving versterkt.

De oplossing bood daarnaast mogelijkheden voor een geïntegreerde technische uitwerking. Verlichting werd tussen telkens twee eilanden geplaatst, terwijl sensoren, detectiesystemen en sprinklerkoppen discreet in het plafondbeeld werden opgenomen. Het resultaat is een rustig en coherent geheel waarin techniek en architectuur naadloos samenvallen.

Flexibele schakel

Terwijl het stationsgebied van Berchem verder uitgroeit tot een multimodaal knooppunt, positioneert Posthofbrug zich als een duurzame en flexibele schakel binnen die ontwikkeling. Het project toont hoe een hedendaags kantoorgebouw meer kan zijn dan een efficiënte werkplek: een gebouw dat zich aanpast aan veranderende gebruiksvormen, maximaal inzet op comfort en tegelijk actief bijdraagt aan de kwaliteit van zijn stedelijke omgeving.