Geen bakstenen, wel de uitstraling: ambachtelijke geveltechniek bewaart karakter van woning in Zulte

De chipper/kalei-techniek biedt een alternatief voor een klassieke sierpleister en wordt toegepast op een Capatect -gevelisolatiesysteem. Omdat bij de woning in Zulte het karakter van de bestaande architectuur behouden moest blijven, was een korrelpleisterafwerking geen optie. In plaats daarvan werd gekozen voor een ambachtelijk ogende afwerking in combinatie met de thermische prestaties van een gevelisolatiesysteem.

Baksteenmotief krijgt vorm in minerale mortel

De basis voor de afwerking is Capatect ArmaReno 700, een minerale multifunctionele poedermortel die onder andere wordt gebruikt als lijm voor isolatieplaten en wapeningsmortel en als gesponste afwerkpleister. Na het aanbrengen wordt de mortel met een spaan gestructureerd. Zodra het materiaal voldoende is aangetrokken, maar nog bewerkbaar is, trekt de verwerker er horizontale en verticale voegen in.

"De voegen worden manueel aangebracht, dus niet met een mal. Daardoor ontstaat er geen repetitief of industrieel patroon en zorgen subtiele onregelmatigheden ervoor dat het eruitziet als echt traditioneel metselwerk", legt Marleen uit.

Die handmatige uitvoering biedt vooral bij renovaties interessante mogelijkheden. Het voegenpatroon kan immers worden afgestemd op de verhoudingen van de bestaande gevel, zonder gebonden te zijn aan vaste steenformaten. "Je kunt dan eenvoudig rekening houden met de bestaande gevelopeningen, ramen en deuren en ervoor zorgen dat het geheel visueel correct oogt", vult Marleen aan.

Dat was ook bij de totaalrenovatie in Zulte een belangrijk uitgangspunt. De bouwheer wilde de woning beter isoleren, maar tegelijk het vertrouwde karakter van de architectuur behouden. De techniek is evenwel niet uitsluitend voor renovaties bedoeld. Ook bij nieuwbouw kan ze een alternatief vormen voor wie de energieprestaties van een hedendaags gevelisolatiesysteem wil combineren met een meer traditionele of ambachtelijke geveluitstraling.

Structuur en kleur bepalen het eindbeeld

Na voldoende droging wordt de mortellaag behandeld met het voorstrijkmiddel PutzGrund 610 en afgewerkt met Sylitol Finish 130, een silicaatgebonden gevelverf die de gevel beschermt. De verf bevat zelf geen korrel: de zichtbare structuur ontstaat volledig in de onderliggende mortel. “Die kun je heel sterk structureren of net wat minder. Dat stemmen de verwerker en de bouwheer samen af", verduidelijkt Marleen.

Voor de woning in Zulte werd gekozen voor Palazzo 145, een warme zandkleur met een zachte gele ondertoon. Deze kleur ondersteunt de uitstraling van traditioneel gekaleid metselwerk. Voor buitentoepassingen adviseert Caparol kleuren uit de Fassade A1-kleurenwaaier. Die omvat tinten die specifiek voor buitengebruik zijn geselecteerd en zowel bij gevelverf en sierpleister als bij creatieve afwerkingstechnieken kunnen worden toegepast.

Lichtgewicht alternatief voor baksteenstrips

Naast de esthetische mogelijkheden speelt ook de technische opbouw een rol. De afwerking wordt gecombineerd met het Capatect-gevelisolatiesysteem, dat volgens Caparol een lichte en performante oplossing biedt voor het isoleren van buitengevels.

Ook de mortel- en verfafwerking heeft een relatief beperkt gewicht. Daardoor kan een gevelbeeld met een baksteenlook worden gerealiseerd zonder de extra belasting van massieve baksteenstrips. De isolatie blijft volledig aan het zicht onttrokken.

De techniek kan bovendien een financieel interessant alternatief zijn. "Een baksteenstrip is duurder dan een pleisterlaag waarbij je de mortel aanbrengt en vervolgens afwerkt met een verflaag. Daar kan een bouwheer of architect dus mee besparen", stelt Marleen. De uiteindelijke prijs hangt uiteraard af van de projectspecifieke uitvoering.

Vakmanschap blijft bepalend

Hoewel de techniek op het eerste gezicht eenvoudig lijkt, vergt de uitvoering de nodige ervaring. Vooral het juiste moment om de voegen aan te brengen is cruciaal. De mortel moet voldoende zijn aangetrokken om een duidelijk voegenpatroon te kunnen maken, maar mag nog niet zo ver uitgehard zijn dat het materiaal moeilijk te bewerken wordt.

Professionele gevelverwerkers die vertrouwd zijn met het plaatsen van gevelisolatie en het aanbrengen van sierpleisters, beschikken doorgaans al over een relevante technische basis. Om hen met de specifieke werkwijze vertrouwd te maken, voorziet Caparol technische ondersteuning en opleidingen.

Groeiende belangstelling voor creatieve gevelafwerkingen

De toepassing in Zulte past binnen de groeiende belangstelling voor alternatieven naast de klassieke sierpleistergevel. Waar buitengevelisolatie lange tijd vooral werd geassocieerd met strakke, vaak witte pleisterafwerkingen, groeit volgens Marleen de vraag naar gevels met meer textuur en een uitgesproken eigen karakter. De handmatig aangebrachte metselwerklook is daar een voorbeeld van.

Het renovatieproject in Zulte illustreert hoe een energetische gevelrenovatie niet noodzakelijk gepaard hoeft te gaan met een ingrijpende visuele verandering. Dankzij de combinatie van gevelisolatie en een ambachtelijk ogende afwerking kan een bestaande woning technisch worden vernieuwd, terwijl haar oorspronkelijke architecturale karakter herkenbaar blijft.