Van woondroom tot werkelijkheid: Knokke-Heist zet coöperatief en betaalbaar wonen in de kijker met expo en Woondag
Vanaf 28 november staat Knokke-Heist helemaal in het teken van betaalbaar wonen. Dan opent in CC Scharpoord de reizende tentoonstelling Hier wil ik wonen! Coöperatief woondromen in Vlaanderen van Architectuurwijzer. De expo toont hoe coöperatief wonen een antwoord kan bieden op de vraag naar betaalbare en kwaliteitsvolle woningen. Op dinsdag 15 december vindt bovendien de Woondag ‘Samen bouwen aan betaalbaar wonen’ plaats, waar beleidsmakers, architecten, ontwikkelaars en andere woonactoren samen op zoek gaan naar oplossingen voor de uitdagingen op de woningmarkt.
Dat de tentoonstelling na eerdere haltes in C-mine in Genk en het STAM in Gent neerstrijkt in Knokke-Heist, is geen toeval. In de wijk Heulebrug wordt immers gewerkt aan De Pionier, een wooncoöperatie die de komende jaren 54 woningen moet realiseren. Terwijl de expo laat zien welke woonkwaliteiten coöperaties kunnen bieden, maakt De Pionier duidelijk hoe dit woonmodel ook in Vlaanderen concreet vorm kan krijgen. Tijdens de Woondag komen beide initiatieven samen, onder meer tijdens een thematische workshop over coöperatief wonen met een bezoek aan de tentoonstelling.
Een tentoonstelling die anders doet kijken naar wonen
Veel licht, lucht, groen en ruimte worden doorgaans geassocieerd met een vrijstaande woning op een eigen kavel. Met Hier wil ik wonen! toont Architectuurwijzer dat die kwaliteiten ook mogelijk zijn in compactere, gestapelde woonprojecten. Aan de hand van inspirerende voorbeelden uit binnen- en buitenland onderzoekt de tentoonstelling hoe architectuur kan bijdragen aan betaalbaar en kwaliteitsvol wonen, met voldoende privacy én ruimte voor ontmoeting.
De rode draad is coöperatief wonen. Bij dit woonmodel kopen bewoners geen individuele woning, maar worden ze aandeelhouder van de coöperatie die het gebouw bezit en beheert. Daardoor ontstaan andere mogelijkheden om woningen, buitenruimtes en voorzieningen te organiseren. De tentoonstelling maakt die ruimtelijke kwaliteiten tastbaar met onder meer maquettes, illustraties en video's. Zo krijgen bezoekers een concreet beeld van de uiteenlopende manieren waarop coöperatief wonen vorm kan krijgen.
De Pionier brengt coöperatief wonen naar Heist
In de wijk Heulebrug wordt volop gewerkt aan De Pionier, een wooncoöperatie met 54 wooneenheden, van compacte appartementen tot ruime gezinswoningen. Het project combineert verschillende woningtypes met gedeelde voorzieningen, waaronder een gemeenschappelijke tuin, fietsenberging, strijkwinkel en dorpspunt. Zo wil De Pionier betaalbaarheid koppelen aan woonkwaliteit en gemeenschapsvorming, met aandacht voor zowel de individuele bewoners als de ruimere buurt.
Het project is het resultaat van een samenwerking tussen de gemeente Knokke-Heist, de provincie West-Vlaanderen en de Zusters van Heist. Architectuurwijzer en Cera begeleiden het initiatief sinds 2021, terwijl ectv architecten instaat voor het ontwerp. De Pionier laat zien hoe coöperatief wonen ook in Vlaanderen een alternatief kan bieden voor de klassieke huur- en koopmarkt. De tentoonstelling in CC Scharpoord plaatst dit lokale initiatief binnen een bredere Europese traditie van coöperatief wonen.
Van inspirerende voorbeelden naar concrete oplossingen
Tijdens de Woondag op 15 december wordt de blik op betaalbaar wonen verder opengetrokken. Het programma start met een plenaire zitting over wooncoöperaties, het Betaalbaar Verhuurkantoor (BVK), budgethuren, sociaal wonen en samenwerking met private partners. Vervolgens kunnen deelnemers in thematische workshops dieper ingaan op een van deze onderwerpen. De workshop over coöperatief wonen omvat ook een bezoek aan Hier wil ik wonen! in CC Scharpoord.
De dag wordt afgesloten met een debat onder leiding van Architectuurwijzer. Vertegenwoordigers van het lokale en Vlaamse beleid, de Vlaamse Bouwmeester en de private sector gaan met elkaar in gesprek over de mogelijkheden om betaalbaar wonen te realiseren. Daarbij komen verschillende perspectieven samen: van de beleidsmatige en financiële randvoorwaarden tot de samenwerking tussen publieke en private partners. Met De Pionier als concreet toekomstproject krijgt dat gesprek in Knokke-Heist een bijzonder lokale betekenis.
De tentoonstelling Hier wil ik wonen! loopt van 28 november 2026 tot en met 3 januari 2027 in CC Scharpoord, Maxim Willemspad 1 in Knokke-Heist. De expo is gratis toegankelijk, dagelijks van 10 tot 18 uur, behalve op 25 december en 1 januari. De Woondag ‘Samen bouwen aan betaalbaar wonen’ vindt plaats op dinsdag 15 december 2026, van 13.30 tot 20 uur, in HOOST aan het Maes en Boereboomplein in Knokke-Heist. Inschrijven kan via dit formulier tot en met 30 november.