Meer dan een esthetische keuze: hoe Belgisch ThermoWood® duurzame architectuur ondersteunt

Het in België geproduceerde ThermoWood^® van LDCwood wordt in dat kader vaak genoemd als een interessante oplossing. Dankzij thermische modificatie ontstaat een houtproduct dat beter bestand is tegen vocht, vormstabieler is en geschikt is voor uiteenlopende toepassingen. LDCwood zet daarbij in op gecontroleerde productieprocessen en onafhankelijke kwaliteitsborging, waardoor architecten kunnen rekenen op een materiaal dat duurzaamheid combineert met voorspelbare prestaties.

Een duurzaam alternatief voor tropisch hardhout

De zoektocht naar duurzamere materialen beperkt zich vandaag niet langer tot de keuze voor hout op zich. Ook de herkomst van het materiaal speelt een steeds grotere rol. Waar gecertificeerd en duurzaam geoogst tropisch hardhout schaars wordt, wordt ThermoWood^® geproduceerd uit snelgroeiende houtsoorten zoals grenen, vuren, ayous, fraké, es en populier afkomstig uit duurzaam beheerde bossen met een FSC^®, PEFC of OLB-certificaat.

Voor veel opdrachtgevers en ontwerpers is die combinatie van duurzaamheid en Belgische productie een belangrijke troef. Het materiaal biedt niet alleen een lange levensduur, maar sluit ook beter aan bij de ambitie om de milieu-impact van bouwprojecten te beperken. Daardoor wordt thermisch gemodificeerd hout steeds vaker beschouwd als een volwaardig alternatief voor tropische hardhoutsoorten in gevels, terrasplanken, buitenschrijnwerk en andere toepassingen.

Wat maakt thermisch gemodificeerd hout anders?

ThermoWood^® ontstaat door hout gedurende een gecontroleerd proces bloot te stellen aan hoge temperaturen en stoom. Daarbij worden geen chemische producten toegevoegd. Door die thermische modificatie neemt het hout minder vocht op en wordt het beter bestand tegen schimmels en andere vormen van biologische aantasting.

“Het resultaat is een materiaal dat minder sterk reageert op schommelingen in temperatuur en luchtvochtigheid, waardoor krimp- en zwelbewegingen beperkt blijven. Dat resulteert in een hogere maatvastheid en meer zekerheid bij detailleringen waar vlakheid en stabiele voegen tussen de houten elementen belangrijk zijn”, legt Elsie Demulder van LDCwood uit.

De behandeling heeft echter ook een keerzijde. Door het proces verliest het hout een deel van zijn densiteit en daarmee ook een deel van zijn structurele sterkte. ThermoWood^® is daarom niet geschikt voor dragende of constructieve toepassingen. De meerwaarde ligt juist in niet-structurele toepassingen zoals gevelbekleding, terrassen, zonweringslamellen, buitenschrijnwerk, wandafwerkingen en meubilair.

De juiste houtsoort voor de juiste toepassing

Hoewel thermische modificatie de eigenschappen van hout aanzienlijk verbetert, blijft de keuze van de houtsoort belangrijk. Niet elke soort gedraagt zich immers op dezelfde manier.

“Ayous bijvoorbeeld behaalt na behandeling de hoogste duurzaamheidsklasse, klasse 1, en is bijzonder geschikt voor geveltoepassingen dankzij zijn lichte gewicht, stabiliteit en uniforme uitstraling. Voor terrassen of andere intensief belaste toepassingen is het niet geschikt omdat ayous in densiteit verlaagt. In dergelijke situaties bieden stevigere houtsoorten zoals fraké betere prestaties”, verduidelijkt Elsie.

Ook de kwaliteit van het uitgangshout speelt een belangrijke rol. LDCwood selecteert het hout in de zagerij vóór de modificatie en ziet erop toe dat enkel geschikt materiaal de oven ingaat. Niet elke plank beschikt immers over de juiste eigenschappen om succesvol thermisch gemodificeerd te worden. Door die selectie vooraf te maken, wordt de kwaliteit van het eindproduct beter gegarandeerd en wordt onnodige uitval vermeden.

Kwaliteit zit in meer dan het eindproduct

Bij thermisch gemodificeerd hout wordt vaak gesproken over duurzaamheid, maar minstens even belangrijk is de kwaliteit van het productieproces zelf.

De benaming ThermoWood^® is geen generieke term, maar een beschermd kwaliteitslabel van de International ThermoWood Association (ITWA). Producenten die deze naam gebruiken, moeten voldoen aan vastgelegde productie- en kwaliteitsstandaarden.

“Bij LDCwood wordt de productie daarom jaarlijks meermaals gecontroleerd door onafhankelijke instanties. Tijdens audits worden onder meer procesparameters, vochtgehalte, densiteit en traceerbaarheid van productiebatches nagegaan. Ook de herkomst van het hout wordt opgevolgd via certificeringssystemen zoals FSC^® en PEFC”, zegt Elsie.

Correct voorschrijven voorkomt verrassingen

Naast materiaalkeuze en productkwaliteit speelt ook een correcte specificatie een belangrijke rol. In de praktijk ontstaan uitdagingen vaak wanneer esthetische wensen, brandreactie-eisen en technische prestaties onvoldoende op elkaar zijn afgestemd.

“Een bepaald gevelprofiel kan bijvoorbeeld esthetisch aantrekkelijk zijn, maar niet altijd combineerbaar met de vereiste brandklasse. Daarom loont het om al vroeg in het ontwerptraject advies in te winnen over profielen, houtsoorten en toepassingsvoorwaarden”, vertelt Elsie. “Die vroegtijdige samenwerking voorkomt niet alleen technische problemen, maar zorgt er ook voor dat duurzame materiaalkeuzes optimaal tot hun recht komen.”

Kennisdeling als onderdeel van kwaliteit

De groeiende populariteit van thermisch gemodificeerd hout brengt ook een kennisuitdaging met zich mee. Veel vragen gaan niet alleen over het materiaal zelf, maar ook over correcte toepassingen, brandreactie-eisen en detaillering.

Om die kennis binnen de sector te versterken, richtte Lemahieu Group, het bedrijf waar LDCwood deel van uitmaakt, enkele jaren geleden de Lemahieu Academy op. “Via opleidingen, technische sessies en kennisdeling informeren we architecten, voorschrijvers en houthandels over de mogelijkheden en aandachtspunten van ThermoWood^®. Daarnaast ondersteunen we ontwerpteams ook projectgericht wanneer specifieke technische vragen zich voordoen”, aldus Elsie.

Onderhoud

Een veelvoorkomend misverstand is dat thermisch gemodificeerd hout zijn oorspronkelijke kleur behoudt zonder verdere behandeling. Net als andere houtproducten zal ThermoWood^® onder invloed van uv-straling geleidelijk vergrijzen naar een egaal zilvergrijs patina.

Dat natuurlijke verouderingsproces heeft geen invloed op de duurzaamheid van het materiaal. Integendeel: ook zonder behandeling behoudt het hout zijn prestaties. Wie de oorspronkelijke kleur wil behouden, kiest voor een coating of beschermende afwerking. In dat geval verschuift het onderhoud echter naar die afwerkingslaag, die periodiek moet worden gecontroleerd en vernieuwd.

Een materiaal voor de architectuur van morgen

De populariteit van ThermoWood^® illustreert hoe de bouwsector evolueert. Architecten zoeken niet langer uitsluitend naar materialen die esthetisch aantrekkelijk zijn, maar ook naar oplossingen waarvan prestaties, herkomst en milieu-impact aantoonbaar zijn.

Met zijn combinatie van duurzame grondstoffen, een chemievrij productieproces, gecontroleerde kwaliteitsborging en lange levensduur sluit ThermoWood^® aan bij die evolutie. Voor ontwerpers die een duurzaam alternatief zoeken voor tropisch hardhout, biedt het materiaal een evenwicht tussen architecturale vrijheid, technische betrouwbaarheid en een verantwoorde materiaalkeuze.