Dit zijn de eerste winnaars van de Architectura Awards: Mamout, ATAMA, platform, Veldhuis en Karibu, en Bureau Bas Smets
Op woensdag 14 oktober zijn in De Hoorn in Leuven voor het eerst de Architectura Awards uitgereikt. Mamout, ATAMA architecten, platform architectuur, Veldhuis Architectuur en Karibu architecture, en Bureau Bas Smets zijn de eerste laureaten van de nieuwe nationale architectuurprijzen, een initiatief van Architectura. Met maar liefst 407 inzendingen kende de eerste editie meteen een bijzonder grote belangstelling. In vijf projectcategorieën werden telkens een winnaar en een eervolle vermelding aangeduid. Ook twee organisaties die zich inzetten voor een inclusievere architectuurwereld vielen in de prijzen. Het publiek mocht tot slot beslissen over de Publieksprijs.
Met de Architectura Awards wil Architectura sterke architectuurprojecten niet alleen bekronen, maar ook breder onder de aandacht brengen. De awards richten zich op projecten uit heel België, over taal- en regiogrenzen heen. Ook projecten uit het Groothertogdom Luxemburg konden deelnemen.
Dat de nieuwe architectuurprijzen meteen aansloegen, blijkt uit het aantal inzendingen. Voor de eerste editie werden 407 projecten ingediend, waarvan er 372 aan de deelnamevoorwaarden voldeden. Vooral de categorieën Groepswoningbouw en Utiliteitsbouw bleken populair, met respectievelijk 107 en 97 inzendingen.
Vijf winnaars en vijf eervolle vermeldingen
De ingezonden projecten werden beoordeeld in vijf categorieën: Individuele woning, Groepswoningbouw, Utiliteitsbouw, Interieur en Groen-Blauw. Per categorie stelde de jury eerst een longlist samen, gevolgd door een shortlist van vijf projecten. De ontwerpteams van die vijf projecten kregen vervolgens de kans om hun ontwerp persoonlijk aan de jury voor te stellen.
Uiteindelijk werden per categorie één winnaar en één eervolle vermelding geselecteerd.
Individuele woning
De Architectura Award gaat naar Dailly van Mamout. Korte Rijakker van studio MOTO architects ontvangt een eervolle vermelding.
Groepswoningbouw
Rustenhove van platform architectuur wordt bekroond met de Architectura Award. De eervolle vermelding gaat naar Jongensschoolpleintje van Dierendonckblancke architecten.
Utiliteitsbouw
In deze categorie wint De Felix van ATAMA architecten. De Groene Ark van NU architectuuratelier & archipelago krijgt een eervolle vermelding.
Interieur
De Architectura Award gaat naar Bara van Veldhuis Architectuur en Karibu. De eervolle vermelding is voor Abby museum Kortrijk van Tab Architects, Barozzi Veiga en Koplamp.
Groen-Blauw
Genk Centrumvergroening van Bureau Bas Smets sleept de Architectura Award in de wacht. Zone humide de Chevetogne van Atelier Paysage ontvangt een eervolle vermelding.
Duurzaamheid als rode draad
Duurzaamheid vormt een belangrijk uitgangspunt van de Architectura Awards. Dat blijkt onder meer uit de categorie Groen-Blauw, waarmee landschapsarchitectuur, biodiversiteit, vergroening, ontharding en waterbeheer een volwaardige plaats krijgen naast de traditionele architectuurdisciplines.
Ook bij de beoordeling van de projecten keek de jury nadrukkelijk naar duurzaamheid. Afhankelijk van de categorie speelden onder meer ruimtegebruik, materiaalkeuzes, waterbeheer, groen en gebruikskwaliteit een rol.
Die aandacht voor duurzaamheid werd ook doorgetrokken naar de organisatie van de awardshow. Zo werd gekozen voor De Hoorn in Leuven, op wandelafstand van het station. Openbaar vervoer en carpoolen werden gestimuleerd, terwijl ook bij de catering aandacht ging naar vegetarische en veganistische alternatieven en het beperken van voedselverspilling.
Pioneer Award bekroont inzet voor inclusieve architectuur
Naast de projectprijzen reikten de Architectura Awards ook een Pioneer Award uit. Die bekroont mensen of organisaties die de architectuurwereld mee in beweging brengen.
De Pioneer Award 2026 gaat naar PAF – Platform voor Architectuur en Feminisme en Architecture qui dégenre. Beide organisaties zetten zich in voor meer inclusiviteit binnen de architectuur en de gebouwde omgeving. Ze stellen bestaande vanzelfsprekendheden ter discussie en verruimen het debat over wie onze leefomgeving ontwerpt, gebruikt en vormgeeft.
aandacht voor jong talent en eerlijke ontwerpwedstrijden
Met een afzonderlijke Student Award geven de Architectura Awards ook jong ontwerptalent een podium. Voor deze prijs stonden ontwerpen rond vergroening, verblauwing en klimaatbestendigheid centraal. De Student Award 2026 gaat naar Rens Neyens van UHasselt met het project ‘Vezels van Verandering - Dynamische Transformatie van waterzieke zones in Zwartberg/Genk’.
Daarnaast maakte de Fair Competition Award van Netwerk Architecten Vlaanderen (NAV) deel uit van het programma. Met deze onderscheiding wil NAV opdrachtgevers in de kijker zetten die architectuurwedstrijden op een voorbeeldige manier organiseren.
De Fair Competition Award 2026 gaat naar stad Kortrijk voor de aanstellingsprocedure van het ontwerpteam van Sportcentrum Wembley.
Daarbij gaat onder meer aandacht naar een transparante procedure, een billijke vergoeding voor deelnemende ontwerpteams en een beoordeling waarbij architecturale kwaliteit primeert.
Ook het publiek kiest een winnaar
Naast de prijzen van de vakjury werd ook een publieksprijs uitgereikt. Daarmee kreeg het publiek de kans om zijn favoriete project te bekronen, over de verschillende categorieën heen.
De Publieksprijs 2026 gaat naar G1817 | Woning + renovatie van kunstenaarsatelier, een project van GAFPA Bureau voor architectuur en stedenbouw.
Meer dan een jaarlijkse prijsuitreiking
De Architectura Awards willen meer zijn dan een jaarlijks evenement. De komende weken en maanden zal Architectura uitgebreid aandacht besteden aan de winnaars en eervolle vermeldingen. De bekroonde projecten worden verder voorgesteld via Architectura.be en de andere communicatiekanalen van het platform.
Zo wil Architectura niet alleen kwalitatieve architectuur onder de aandacht brengen, maar ook kennis delen en het debat over architectuurkwaliteit en duurzaamheid blijven stimuleren.
De Architectura Awards krijgen alvast een vervolg. Begin 2027 worden de inschrijvingen voor de tweede editie geopend.
De Architectura Awards worden mogelijk gemaakt dankzij de partners VELUX, wienerberger, Reynaers Aluminium & Forster, Wilms, Rockfon en Talea, en de prijzensponsors Villeroy & Boch, PermiPro en Kubiqs.