Eerste Vlaamse installatie voor quaternaire waterzuivering wint brons op IWA Project Innovation Awards 2026

De IWA Project Innovation Awards bekronen innovatieve projecten op het vlak van waterbeheer, onderzoek en technologie. De prijzen werden uitgereikt tijdens het IWA World Water Congress & Exhibition in Glasgow, waar waterprofessionals van over de hele wereld samenkwamen.

Breed toepasbare oplossing

De installatie in Aartselaar werd bekroond omdat ze bewezen zuiveringsprincipes vertaalt naar een breed toepasbare oplossing. Naast de realisatie van nieuwe infrastructuur zet het project sterk in op kennisopbouw voor de ruimere watersector.

"Ons bekroonde project helpt ons om ons voor te bereiden op de hogere ambities van Europa. De eerste installatie voor quaternaire zuivering van micropolluenten in Vlaanderen toont wat mogelijk is wanneer partners expertise en ambitie bundelen", zegt Jan Goossens, CEO van Aquafin. "Aquafin dankt Sweco en alle betrokken teams oprecht voor de uitstekende samenwerking. Samen helpen we waterzuiveringsinstallaties uitgroeien tot grondstoffenefficiënte knooppunten die ecosystemen herstellen en blijvende waarde creëren voor de samenleving."

Bijkomende zuiveringsstap voor micropolluenten

Conventionele afvalwaterzuivering verwijdert organisch materiaal en nutriënten, maar houdt
opkomende organische micropolluenten niet volledig tegen. Resten van geneesmiddelen, cosmetica, pesticiden en PFAS-verbindingen kunnen daardoor nog steeds in het oppervlaktewater terechtkomen. Zelfs in lage concentraties kunnen deze stoffen aquatische ecosystemen aantasten, bijdragen aan antimicrobiële resistentie en bijkomende uitdagingen creëren voor de drinkwaterproductie.

Quaternaire zuivering voegt daarom een extra behandelingsstap toe aan het bestaande zuiveringsproces. De installatie in Aartselaar is de eerste in Vlaanderen die schijffiltratie, ozonisatie en filtratie met granulair actief kool op volle schaal combineert.

"Deze erkenning bevestigt dat de combinatie van procesexpertise en multidisciplinaire engineering een robuuste oplossing kan opleveren voor de verwijdering van micropolluenten", zegt Greet De Messemaeker, Business Unit Manager Clean Water & Water Security bij Sweco. "Ik dank Aquafin voor het vertrouwen, de Interreg-partners en elke collega die dit project mee mogelijk heeft gemaakt."

Drie zuiveringstechnologieën in één installatie

Op de site in Aartselaar werken drie opeenvolgende zuiveringsstappen samen. Eerst verwijderen de door Litran geïnstalleerde discfilters de resterende zwevende stoffen uit het afvalwater. Vervolgens wordt het water behandeld met ozon, dat een breed spectrum aan organische micropolluenten oxideert en afbreekt. De ozonisatietechnologie werd geleverd door Xylem, in samenwerking met Deckx Elektro Mechanica, en geïntegreerd in een betonnen tank die werd gebouwd door Mols Contractors.

In de laatste stap stroomt het water door filters met granulair actief kool, die resterende micropolluenten en transformatieproducten opvangen. Samen maken deze technologieën de verwijdering van micropolluenten mogelijk, verbeteren ze de lokale oppervlaktewaterkwaliteit en ondersteunen ze de transitie naar robuustere en duurzamere afvalwaterzuiveringssystemen.

"De succesvolle voltooiing van de installatie in Aartselaar toont de waarde aan van een sterke samenwerking tussen Sweco en zijn partners Aquafin, Mols Contractors, Litran, Deckx Elektro Mechanica en Xylem", zegt Qian Xin Liang, Senior Project Leader bij Sweco. "De doorbraak zit in de integratie van schijffiltratie, ozonisatie en filtratie met granulair actief kool in één betrouwbaar systeem op volle schaal."

Het gezuiverde effluent wordt geloosd in de Grote Struisbeek. Zo draagt de proefinstallatie rechtstreeks bij aan de lokale oppervlaktewaterkwaliteit en levert ze tegelijk onderbouwde inzichten voor een bredere uitrol in Vlaanderen en Nederland. De volledige nabehandelingsinstallatie werd officieel ingehuldigd op 23 mei 2025. De voorbereidingen voor het project gingen al in 2017 van start, op initiatief van Aquafin en de Vlaamse Milieumaatschappij.

Europese regelgeving stimuleert investeringen

Met het project bereiden Aquafin en Sweco zich ook voor op de herziene Europese richtlijn stedelijk afvalwater. Die voorziet dat quaternaire zuivering tegen eind 2045 verplicht wordt voor rioolwaterzuiveringsinstallaties met een capaciteit van 150.000 inwonerequivalenten of meer. Voor kleinere installaties wordt op basis van een risicoanalyse bepaald of bijkomende zuivering nodig is. Tussentijdse doelstellingen gelden in 2033 en 2039.

De praktijkervaring die in Aartselaar wordt opgedaan, kan toekomstige projecten ondersteunen bij keuzes rond ontwerp, automatisering, monitoring, onderhoud, veiligheid en kostenefficiëntie.

Multidisciplinaire engineering als basis

Sweco stond Aquafin bij tijdens verschillende fasen van het project, van de haalbaarheidsstudie en het voorontwerp tot de vergunningsaanvraag, de opmaak van de bestekdocumenten en de uitvoeringsbegeleiding. Het multidisciplinaire team bracht expertise samen op het vlak van procesontwerp, elektromechanica, bouwkunde, elektriciteit, automatisering en infrastructuur. Die geïntegreerde aanpak maakte het mogelijk om de verschillende zuiveringstechnologieën samen te brengen in één installatie.

De installatie is een referentiesite binnen het Interreg Vlaanderen-Nederland-project “Schone Waterlopen door O3G”. Dit grensoverschrijdende programma onderzoekt hoe ozonisatie en granulair actief kool optimaal kunnen worden gecombineerd om hoge verwijderingspercentages te bereiken met een minimale vorming van bijproducten, minder regeneratiecycli van het kool en een efficiënt gebruik van energie en grondstoffen. Continue monitoring op de site in Aartselaar registreert operationele parameters en zuiveringsresultaten en bouwt zo een praktische kennisbasis op voor volgende installaties.