BEELD/VERHAAL. Inagawa Cemetery Chapel & Visitor Center door David Chipperfield (Gie Bresseleers)
Wat doet een Engelse sterarchitect op 1 en 2 november op een begraafplaats in Inagawa, Japan? Op de terrasvormig aangelegde flank van een dichtbeboste berg in het Hokusetsu-gebergte, circa 40 km ten noordoosten van Osaka.
UITGELIJND
Na een lange trein- en busrit staan we er voor de kapel en het bezoekerscentrum naar een ontwerp van David Chipperfield. We hebben 20 minuten om dezelfde dag met trein en bus terug naar ons hotel te raken. Het is een blitzbezoek…
Sinds 2017 staat het gebouwencomplex uitgelijnd op de monumentale trap die naar het heiligdom op de top van de berg leidt. Een brede poortopening in de voorgevel nodigt ons uit naar de ommuurde binnentuin. Links en rechts staan kapel en bezoekerscentrum onder een schuin dak, naar de helling van de berg.
GEBOUWEN
In Japan is een kapel een niet-confessionele contemplatieve ruimte, of uitbundig of ingegoten. Hier is het dat laatste: een ruimte met beperkt uitzicht en strak invallend daglicht. Een eerder donkere ruimte, bepaald door de natuurlijke wisselingen van het daglicht en de veranderende kleuren van de beplanting. Het ritme van de natuur stuurt de sfeer.
In dezelfde sfeer zit het bezoekerscentrum aan de andere kant van de binnentuin. Het bestaat uit 2 grotere ruimten voor herdenkingen en ontmoetingen. Plooiwanden in washi-papier kunnen de ruimten opdelen in kleinere kamers.
BINNENTUIN
De tuin is het bindmiddel tussen de verschillende volumes. De beplanting is gekozen naar de kleuren en texturen van het Japanse landschap: een uitgekiende compositie van grassen, struiken en wilde bloemen. De tuin dwingt ons de steile trap op. In het midden stroomt het water van de bergtop naar het gebouw. Plots vertraagt de waterval in een open bak en verdwijnt ondergronds naar het nabijgelegen kanaal. Is dit een metafoor voor ons eigen leven?
MONOLITISCH
Vloeren, muren en dak zijn uitgevoerd als zuivere bouwelementen. Gestort in hetzelfde, roodkleurige beton met een aardse uitstraling. Gepolijst voor de binnenvloeren en de begane grond. Gezandstraald voor de wanden langs de looproutes en de onderzijden van de overkappingen. Tegenover dit monolithisch kader staat het speciaal voor dit project ontworpen minimalistisch zwart houten meubilair. Maar we focussen vooral op de lichten en zichten.
SPIRIT
Niettegenstaande de mooi gekaderde zichten en het strak strijklicht van David Chipperfield voelen we geen echt Japanse vibes. De westerse architectuur kan hier de oosterse zensfeer niet benaderen.
LANDSCHAP
Op deze feestdagen staan het verheven heiligdom en de inspirerende kapel tegenover elkaar. Het gebouw is massief aanwezig maar past ook vormelijk in het landschap. Het is een ingetogen wisselende binnen-buitenruimte tussen het wereldse voor de poort en het verhevene hoog op de berg.