Groen, water en ontmoeting komen samen op het dak van Mutec

Met wandelpaden, ziteilanden en een pergola die dienst kan doen als openluchtvergaderruimte, biedt de daktuin medewerkers diverse mogelijkheden om te ontspannen en elkaar te ontmoeten. Onder die groene inrichting schuilt een dakopbouw die regenwater buffert en opnieuw beschikbaar stelt voor de beplanting. De beperkte draagkracht van het dak en de noodzaak om de waterdichting intact te houden, zorgden daarbij voor de nodige technische uitdagingen.

Meer dan een klassiek retentiedak

Bij het ontwerp van de daktuin stond van meet af aan vast dat het dak meer moest worden dan een functionele waterbuffer. "Dat was een specifieke vraag van Mutec. Ze wilden iets meer dan het klassieke retentiedak gekoppeld aan een daktuin. Er mochten een aantal extra accenten worden gelegd", vertelt Dirk Van de Waeter, bestuurder van Vice Verda. "We hebben daarom een ontwerp uitgewerkt waarin we de technische aspecten van het retentiesysteem combineren met verschillende gebruiksfuncties."

Een organisch vormgegeven wandelpad verbindt de verschillende groenzones, terwijl een ziteiland bij de toegangstrap uitnodigt tot ontspanning. Een pergola biedt dan weer de mogelijkheid om tijdens de warmere maanden in openlucht te vergaderen. Daarnaast maken ook een kleine kruidentuin en enkele watereilanden aan de zijde van de E17 deel uit van het ontwerp.

De beplanting zal de komende jaren verder tot ontwikkeling komen. Vooral de meerstammige bomen, die op termijn een hoogte van vier tot vijf meter kunnen bereiken, zullen het groene karakter van de buitenruimte versterken.

Retentiesysteem met dubbele functie

De groene inrichting rust op een technische dakopbouw die een belangrijke rol speelt in het waterbeheer van het gebouw. Voor het dakgedeelte met de daktuin werd uitgegaan van een totale waterberging van ongeveer 300 liter per vierkante meter, via een combinatie van actieve en passieve maatregelen. Het retentiesysteem van Optigrün vormt daarbij een belangrijke schakel. Op het 0°-dak werd gekozen voor de WRB 170-retentielaag, met 170 millimeter hoge retentiekratten die een benutbare waterbergingscapaciteit van ongeveer 160 liter per vierkante meter bieden.

"In overleg met de bouwheer hebben we beslist die capaciteit maximaal te benutten met een statisch overloopsysteem", legt Dirk uit. "Daarnaast wordt de druppelirrigatie van de bomen gevoed met water dat op de site wordt gerecupereerd. Zo is de daktuin qua waterverbruik vrijwel volledig zelfvoorzienend."

Slimme irrigatie met gerecupereerd water

De onderling verbonden retentiekratten vormen een draagvloer boven op de bestaande waterdichting. Daarboven bevinden zich capillaire elementen, een filterlaag en een speciaal samengesteld substraat. Dankzij die opbouw kan opgeslagen regenwater via capillaire werking opnieuw beschikbaar worden gemaakt voor de wortels, ook tijdens langere droogteperiodes.

De watervoorziening wordt verder ondersteund door slimme irrigatiesturing. "Via een centrale installatie en vochtsensoren kunnen we de watergiften op afstand controleren en beheren met een mobiele app", zegt Dirk. "Zo kunnen we bepalen wanneer een irrigatiebeurt via de druppelleidingen nodig is."

Technische uitdagingen vragen doordachte keuzes

De realisatie van een intensieve daktuin vraagt om een zorgvuldige afstemming tussen de gewenste inrichting en de technische mogelijkheden van het gebouw. Bij Mutec vormde vooral de beperkte draagkracht van de dakconstructie een belangrijk aandachtspunt. Met een opgegeven maximale belasting van zo’n 500 kilogram moesten de dakopbouw en de beplanting zorgvuldig op elkaar worden afgestemd. Ook de wisselende klimaatomstandigheden speelden mee.

"Het is niet evident om planten te selecteren die enerzijds langdurige droogte verdragen, maar anderzijds ook bestand zijn tegen overvloedige winterse neerslag", verduidelijkt Dirk. "We hebben daarin een mooi compromis gevonden."

Een andere uitdaging was de plaatsing van de pergola zonder de dakdichting te doorboren. De gekozen Optigrün-opbouw bood daarvoor de nodige mogelijkheden. "Dankzij de vrije dakvloer konden we de pergola realiseren zonder perforaties in de dakstructuur of dakdichting", aldus Dirk. "Dat is bijzonder belangrijk wanneer je permanent zoveel water op het dak buffert. Elke mogelijke infiltratie vormt dan een risico."

Multifunctioneel dak als meerwaarde

Met de nieuwe daktuin krijgt een anders grotendeels onbenut dakoppervlak verschillende functies. Het dak draagt bij aan de opvang en buffering van regenwater, ondersteunt de ontwikkeling van groen en biedt medewerkers tegelijk een aangename plek om te verblijven.

Het retentiesysteem van Optigrün vormt daarbij een belangrijke technische schakel. Door regenwater niet alleen tijdelijk op te slaan, maar ook opnieuw beschikbaar te maken voor de beplanting, worden waterbeheer en groenontwikkeling met elkaar verbonden. De aanvullende, sensorgestuurde irrigatie versterkt die wisselwerking.