Van traditionele chape naar circulaire vloeropbouwen: de zoektocht naar een nieuwe standaard

Tijdens hun onderzoek bezochten ze fabrikanten in verschillende Europese landen en vergeleken systemen op criteria zoals isolatie, akoestiek, herbruikbaarheid en compatibiliteit met vloerverwarming. De verzamelde kennis werd gebundeld op het nieuwe platform circuvloeren.be, dat architecten en bouwprofessionals een praktisch overzicht wil bieden van de huidige mogelijkheden.

Waarom traditionele chape nog dominant blijft

Hoewel circulair bouwen steeds nadrukkelijker aanwezig is binnen de sector, blijft de traditionele cementgebonden chape voorlopig dominant. Jaarlijks wordt in Vlaanderen nog altijd miljoenen vierkante meters vloeropbouw uitgevoerd met klassieke natte systemen.

Volgens de initiatiefnemers heeft dat enerzijds te maken met prijs, maar anderzijds ook met vertrouwdheid en technische zekerheid. “Architecten en aannemers kennen de alternatieven vaak onvoldoende of beschikken niet over toegankelijke informatie om systemen objectief met elkaar te vergelijken”, vertelt Lara Lippens, Accountmanager en Calculator bij Hero Construct.

Precies daarom werd circuvloeren.be ontwikkeld: als een centraal kennisplatform dat technische informatie vertaalt naar heldere en praktisch bruikbare inzichten. 

Tien circulaire vloeropbouwen in kaart gebracht

Het platform bundelt uitgebreide informatie over tien circulaire vloeropbouwsystemen, gaande van demonteerbare oplossingen tot biobased en cementvrije alternatieven. Systemen zoals CircoFloor, Granab, Mero, Staenisrooster en Solidor worden er naast elkaar geplaatst, samen met oplossingen zoals CaNaDry kalkhennep, Ecoschelp, KampC, GEOCELL schuimglasgranulaat en Fermacell met egalisatiekorrels.

Daarnaast bevat het platform ook informatie over negen droge vloerverwarmingssystemen en verschillende vloerafwerkingen. “De focus ligt daarbij niet alleen op productinformatie, maar ook op onderlinge compatibiliteit. Via een combinatiematrix kunnen gebruikers snel nagaan welke vloeropbouwen combineerbaar zijn met specifieke verwarmingssystemen en afwerkingen”, zegt Tom Verstaen, medeoprichter van Staenis.

Per systeem worden technische gegevens zoals isolatiewaarden, akoestische prestaties, gewicht, opbouwhoogte, kostindicaties en milieu-impactvergelijkingen overzichtelijk samengebracht.

Vloerverwarming als technische uitdaging

Tijdens het onderzoek werd vooral duidelijk hoe groot de impact van vloerverwarming vandaag is op de keuze van vloeropbouwen. Waar traditionele natte chape vrijwel alle afwerkingen toelaat, gelden bij droge systemen vaak strengere technische beperkingen. Zo spelen maximale tegelafmetingen, warmteverdeling, draagkracht en aansprakelijkheid een belangrijke rol. Bij sommige systemen mogen tegels bijvoorbeeld maximaal zestig centimeter lang zijn of moet er extra beplating worden voorzien voor grotere tegels, wat architecturale vrijheid kan beperken. 

Bovendien sluiten niet alle innovatieve vloerconcepten even vlot aan op lagetemperatuurverwarming, zoals die vaak wordt toegepast in combinatie met lucht-waterwarmtepompen. Daardoor blijft klassieke natte vloeropbouw voor veel bouwprofessionals voorlopig de veiligste keuze.

“Tegelijk tonen verschillende circulaire systemen aan dat droge vloeropbouwen technisch wel degelijk haalbaar zijn, op voorwaarde dat ze correct worden ontworpen en toegepast. Net daar ligt een belangrijke uitdaging voor de komende jaren: kennisopbouw en technische verfijning. Wanneer deze systemen couranter worden gebruikt, zal de prijs ook dalen en wordt het economisch een interessanter verhaal”, aldus Lara.

Praktijktests in drie identieke appartementen

Om theorie en praktijk rechtstreeks met elkaar te vergelijken, worden momenteel de voorbereidingen getroffen om drie circulaire vloeropbouwen te testen in drie identieke appartementen van Hero Construct.

Een eerste testcase onderzoekt CircoFloor, een ultralicht droog systeem met hoge thermische prestaties en een gewicht van slechts ongeveer tien kilogram per vierkante meter. Daarnaast wordt Granab S-7000N12 getest, dat sterk inzet op akoestisch comfort. Het derde systeem combineert CaNaDry kalkhennep met Fermacell en positioneert zich als een biobased en dampopen alternatief.

De systemen worden telkens toegepast in zones met laminaat én tegels, zowel met als zonder droge vloerverwarming. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar technische prestaties, maar ook naar plaatsingssnelheid, uitvoerbaarheid, flexibiliteit en totale kostprijs.

“Het doel is niet om één winnaar aan te duiden”, zegt Tom. “We willen vooral objectieve praktijkdata verzamelen zodat architecten en aannemers beter kunnen inschatten welk systeem in welke context werkt.”

Grote klimaatwinst, maar nog economische drempels

Uit de eerste berekeningen blijkt alvast dat circulaire vloeropbouwen een aanzienlijke milieu-impact kunnen hebben. Gemiddeld zou een besparing van zo’n 25 kilogram CO₂ per vierkante meter mogelijk zijn ten opzichte van traditionele vloeropbouwen met cementgebonden chape.

Wanneer dat potentieel wordt vertaald naar de volledige Vlaamse bouwmarkt, kan de impact aanzienlijk zijn. Tegelijk benadrukken de initiatiefnemers dat een brede doorbraak nog tijd zal vragen. Circulaire systemen zijn vandaag vaak duurder dan klassieke oplossingen en de markt blijft voorzichtig tegenover nieuwe technieken. Toch moet die meerkost breder bekeken worden. Verschillende systemen bieden bijkomende voordelen zoals betere isolatieprestaties, een droge plaatsing met snellere ingebruikname van de werf en een hoger thermisch en akoestisch comfort.

Daarom zetten Staenis en Hero Construct sterk in op transparantie, samenwerking en kennisdeling tussen architecten, aannemers, ontwikkelaars en opdrachtgevers.

Van niche naar volwaardig alternatief

De komende maanden wordt circuvloeren.be verder aangevuld met resultaten uit de praktijktesten en bijkomende systeeminformatie. Wie nog een vloeropbouw mist in het overzicht kan bovendien ook zelf een suggestie doorgeven via het platform.

Eind 2026 of begin 2027 volgt een slotevenement waarop de bevindingen van de praktijktest uitgebreid zullen worden toegelicht aan de sector. De ambitie is daarbij duidelijk: circulaire vloeropbouwen evolueren van nichetoepassing naar een volwaardig alternatief voor traditionele chapevloeren.

Meer info: www.circuvloeren.be

Dit project wordt gesteund door VLAIO in het kader van de oproep Circulaire Ketensamenwerking 2024.